1

2

3

4

5

 

Inwestycje w obligacje

W niespokojnych czasach w cenie są inwestycje uważane za bezpieczne, a więc przewidywalne i stabilne. Do takiego rodzaju inwestycji należą obligacje, czyli papiery dłużne emitowane przez państwa, prywatne firmy czy samorządy terytorialne. Dla podmiotów emitujących obligacje jest to sposobem na zdobycie kapitału, pieniędzy na inwestycje czy też załatania dziury budżetowej. Tak się dzieje w przypadku obligacji Skarbu Państwa, które finansują spłatę innych należności. Emitent sprzedając obligacje zaciąga dług u kupujących je kontrahentów. W przypadku obligacji emitowanych przez polski Skarb Państwa do kupna mogą przystąpić dwie kategorie inwestorów. Pierwsza to inwestorzy o statusie osób fizycznych, czyli inwestorzy indywidualni, a obligacje określane są jako oszczędnościowe. Emitowane są co miesiąc i sprzedawane zawsze po cenie odpowiadającej wartości nominalnej (100 zł). Obligacje z drugiej puli dostępne są dla wszystkich bez ograniczeń na rynku wtórnym i można nimi handlować na giełdzie. Obligacje różnią się czasem trwania i oprocentowaniem. Czas ich wykupu to zwykle 2, 4 i 10 lat, a w przypadku obligacji rynkowych możliwe są inne warianty, jak obligacje 3 letnie. Papiery te różnią się oprocentowaniem, które jest zwykle tym większe, im dłuższy jest okres ich wykupu, a gwarantem jest państwo.

Giełda jest dla wytrwałych

O inwestycjach giełdowych i o tym, jak odnieść sukces na giełdzie napisano już grube tomy poradników, powstało wiele szkoleń i kursów, które mają zrobić z przeciętnego gracza prawdziwego rekina giełdowego. Doświadczeni inwestorzy giełdowi zalecają jednak chłodne i racjonale podejście, przyznając, że nie ma sprawdzonych metod gwarantujących, że angażowanie się w grę na giełdzie zawsze prowadzi do spektakularnych zysków. Eksperci uważają, że zbyt często zapomina się o podstawowych zasad inwestowania na giełdzie, nie uwzględnia się odpowiednich strategii inwestycyjnych. Przede wszystkim giełda jest częścią rynków finansowych, coraz bardziej skomplikowanych w swojej strukturze, które powiązane są bezpośrednio lub przez inne instrumenty z gospodarką światową i rynkami lokalnymi. A te z kolei są nieprzewidywalne choćby z powodu cyklicznych wzrostów i spadków koniunktury. Nie da się skutecznie prognozować tego, jak będą zachowywały się rynki choćby dlatego, że to ludzie odpowiadają za wybory, które te rynki kształtują. A za ludzkimi decyzjami stoją och emocje, co sprawia, że działania ludzi są nieprzewidywalne. Ten prosty fakt często umyka inwestorom, którzy widzą tylko tabelki i wykresy, analizę techniczną lub fundamentalną, a zapominają o podstawach funkcjonowania rynków i ich mechanizmach.

Obligacje to opcja na trudne czasy

Inwestorzy ostrożnie lokujący swoje środki, niechętni wobec ryzyka inwestycyjnego związanego z giełdą czy rynkami walutowymi, szukają sposobów bezpiecznego pomnażania pieniędzy. Dlatego ich wybór często pada na papiery dłużne, czyli obligacje, które nazywane są najlepszą lokatą na niepewne czasy. Nie wszystkie obligacje są równie wartościowe pod względem zyskowności i bezpieczeństwa zainwestowanych środków. Najlepiej wyceniane są obligacje emitowane przez Skarb Państwa określonego kraju, jednak należy wystrzegać się obligacji państw uznawanych za niewypłacalne, z powodu słabej sytuacji finansowej i gospodarczej. Tak jest w przypadku choćby Grecji, której kłopoty wewnętrzne sprawiły, że papiery dłużne mają opinię niewiarygodnych. Stąd pojęcie obligacji śmieciowych, które oferowane są z bardzo atrakcyjnym oprocentowaniem, jednak obarczone są ogromnym ryzykiem, jako że ich emitenci mają niskie rankingi wiarygodności. Tego typu papiery przeznaczone są dla inwestorów spekulacyjnych, a wśród zwolenników obligacji jest takich zapewne niewielu. Dla tych najlepszym rozwiązaniem są obligacje oszczędnościowe emitowane przez polski Skarb Państwa. Dostępne są one w obiegu tylko dla inwestorów indywidualnych o statusie osób fizycznych, ponadto nie są oferowane na giełdzie papierów wartościowych w Warszawie.

Giełda jako rynek dla inwestorów

Na rynku, jakim jest giełda papierów wartościowych, przedmiotem dokonywanych transakcji są akcje przedsiębiorstw, papiery dłużne, jak choćby obligacje skarbu państwa i przedsiębiorstw, a także instrumenty finansowe np. opcje. Z giełdą papierów wartościowych najmocniej kojarzone są akcje. Przez wielu inwestorów są one uznawane za najlepszą lokatę inwestycyjną pod względem możliwej zyskowności. Jednocześnie akcje spółek giełdowych zapracowały na powszechną opinię ryzykownych inwestycji, a to za sprawą dużej zmienności notowań giełdowych akcji. W dobie globalizacji ekonomicznej hossa na jednej z giełd w dowolnym miejscu świata, szczególnie tak dużych jak nowojorskie NASDAQ, powoduje spadki cen akcji notowanych na giełdzie warszawskiej czy jakiejkolwiek innej. System naczyń połączonych w światowej gospodarce powoduje, że kryzysy tak lokalne jak i światowe mocno odczuwalne są na giełdach, i na odwrót, krachy giełdowe wpływają na gospodarkę. Do tego dochodzi działalność spekulacyjna wielkich inwestorów indywidualnych czy korporacyjnych, przez którą zwłaszcza mniejsi gracze są bardziej narażeni na niestabilność rynku giełdowego i związane z tym ryzyko strat. Giełda nadal spełnia inną swą rolę, do której została powołana, pozostając dla przedsiębiorstw najlepszym źródłem pozyskiwania kapitału na rozwój.

Różnorodne narzędzi inwestycyjne

Osoba planująca rozpoczęcie inwestycji giełdowych, ma do wyboru wiele narzędzi inwestycyjnych. Są to akcje, obligacje, lokaty bankowe itd. Różnią się one stopniem ryzyka. Najbezpieczniejsze są lokaty bankowe, jednak nie przyniosą one inwestorowi spektakularnych zysków. W miarę stabilny zysk zapewniają obligacje, choć tu ryzyko jest już większe. Z największym niebezpieczeństwem wiąże się zakup akcji, ale może on też przynieść najwyższy dochód, oczywiście w przypadku odnoszenia na giełdzie sukcesów. Rozpoczęcie inwestowania w akcje musi być poprzedzone założeniem rachunku inwestycyjnego w domu maklerskim. Debiutujący inwestor powinien przejrzeć oferty kilku takich instytucji, wybrać spośród nich tę, która najlepiej spełnia jego oczekiwania. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na takie kwestie, jak całkowite koszty założenia i prowadzenia rachunku w danym biurze, marże i prowizje za pośredniczenie w zleceniach, dostęp do dodatkowych usług itd. Trzeba pamiętać, że rachunek maklerski umożliwia kupno nie tylko akcji, ale także obligacji czy innych instrumentów inwestycyjnych. Za dodatkowe usługi oferowane przez biuro maklerskie naliczane są opłaty. Koszty rachunku uzależnione są od stopnia jego złożoności. Najprostsze kosztują do kilkudziesięciu złotych rocznie, z kolei te umożliwiające np. dostęp do bieżących notowań na giełdzie mogą kosztować nawet kilkaset zł rocznie.

Długoterminowe inwestycje na giełdzie

Inwestowanie na giełdzie daje szansę na osiągnięcie w przyszłości dużo większych zysków niż w przypadku lokowania środków finansowych w bankach. Niestety, ta metoda wiąże się także z dużo większym ryzykiem. Dlatego osoba decydująca się zacząć inwestowanie na giełdzie, musi liczyć się z niebezpieczeństwem utraty całości lub części środków. Jednak są sposoby na zminimalizowanie ryzyka. Co prawda nie ma naukowych metod pozwalających ze stuprocentową pewnością przewidzieć zachowanie się spółek na giełdzie, można jednak zwiększyć swoje szanse na odniesienie sukcesu poprzez decyzję o inwestowaniu długoterminowym. Inwestycje trwające minimum trzy lata dają wyższą gwarancję pomnożenia funduszy. Im dłużej trwa ten okres, tym lepiej dla akcjonariusza. Inwestor przy wyborze spółek powinien zwrócić uwagę na kilka aspektów. Ważne jest przyjrzenie się temu, czy firma wypłaca regularnie dywidendy posiadaczom akcji i jakie są to kwoty. Ponadto należy zwrócić uwagę na sumę zwrotu z kapitału i wycenę firmy. Inwestor powinien zebrać informacje o planowanych działaniach firmy i ocenić, czy są one korzystne z punktu widzenia jej rozwoju w najbliższych latach. Przy wyborze spółek do inwestycji najważniejsze jest kierowanie się zdrowym rozsądkiem, nieuleganie emocjom i postępowanie według własnej strategii, bez nadmiernego wsłuchiwania się w rady różnej maści specjalistów.

Bezpieczniejsze inwestowanie na giełdzie

Wiele osób decydujących się na inwestowanie na giełdzie, zastanawia się, w jaki sposób zminimalizować niebezpieczeństwo związane z tym sposobem pomnażania pieniędzy. Ryzyko związane jest z możliwymi spadkami cen wykupionych przez inwestora akcji czy obligacji. By je zminimalizować, nie należy inwestować całej kwoty w instrument giełdowy jednego rodzaju, np. akcje czy obligacje. Część pieniędzy warto ulokować w nieruchomościach czy na lokatach bankowych. Poza tym trzeba pamiętać, by nie przeznaczyć na inwestowanie całego posiadanego majątku. Jeśli ktoś zdecyduje się na debiut giełdowy, powinien zwrócić uwagę na to, by spółki, w które zamierza włożyć pieniądze, nie pochodziły z jednego sektora, np. chemicznego czy budowlanego. Wybierając spółki pochodzące z różnych branż zmniejsza się ryzyko utraty całej kwoty zainwestowanej na giełdzie w przypadku kryzysu w danym sektorze. Zachowanie poszczególnych spółek na przestrzeni lat nie jest możliwe do przewidzenia, jednak osoba, której szczególnie zależy na uniknięciu ryzyka ma do wyboru firmy-pewniaki, które są z reguły odporne na wszelkie kryzysy, a chwilowe spadki nie zagrażają im w istotny sposób. Za takie pewniaki uchodzą firmy z sektora energetycznego i telekomunikacyjnego. Należy także inwestować w spółki zróżnicowane pod względem wielkości, bowiem zdarza się często tak, że przez jakiś czas wzrosty notują tylko duże przedsiębiorstwa, a innym razem wręcz przeciwnie – małe firmy.

Przemyślany zakup obligacji

Kupowanie obligacji właściwie w każdym momencie jest opłacalne, pod warunkiem, że dany inwestor myśli o długoterminowym lokowaniu pieniędzy. Ważny jest także wybór odpowiedniego rodzaju obligacji, który powinien być uzależniony od sytuacji na rynku. Osoba planująca zainwestowanie swoich pieniędzy na krótki okres, np. kilka miesięcy, powinna wybrać inny sposób pomnażania środków. Obligacje są bowiem obarczone pewnym ryzykiem, a zysk jest większy i pewniejszy, jeżeli inwestycja trwa przez co najmniej kilka lat. Ryzyko minimalizuje również fakt, że inwestorzy mają do wyboru różne rodzaje obligacji, wśród których mogą znaleźć te najbardziej odpowiadające ich potrzebom. Obligacja to papier dłużny, potwierdzający zobowiązanie eminenta do wypłaty obligatariuszom w ustalonym terminie kwoty kapitału oraz odsetek. Najpopularniejsze na polskim rynku są obligacje Skarbu Państwa, ale emitentami są także samorządy czy firmy. Innym kryterium podziału obligacji jest termin ich wykupu. Drobny inwestor ma do wyboru obligacje, które zostaną wykupione w terminie od 1 do 10 lat. Ponadto obligacje mogą się różnić między sobą rodzajem oprocentowania. Na rynku funkcjonują obligacje z oprocentowaniem stałym lub zmiennym. W czasie gdy przewidywany jest spadek stóp, bardziej opłaca się decyzja o kupnie obligacji ze stałym oprocentowaniem.

Rewolucja internetowa w inwestowaniu

Internet daje inwestorom możliwość szybkiego zwierania transakcji giełdowych. Jednak każda transakcja, nawet internetowa, musi być dobrze przemyślana. Internet ułatwia zatem kupno i sprzedaż akcji, nie gwarantuje jednak odniesienia sukcesu na giełdzie. Wieloletnie doświadczenia pozwoliły stworzyć wiele narzędzi ułatwiających poruszanie się w gąszczu giełdowych transakcji, ostatnio dołączyły do tego także narzędzia internetowe. Inwestor pragnący skorzystać z dobrodziejstw Internetu musi znaleźć dom maklerski oferujący internetowe rachunki inwestycyjne i umiejętnie zacząć dokonywać korzystnych zakupów na giełdzie. Internet pomaga w dokonywaniu wyboru właściwych akcji, ponieważ wyklucza konieczność przeszukiwania tomów akt i stert dokumentów, które pomogłyby inwestorowi zapoznać się z sytuacją finansową danych spółek. W ciągu kilku minut można znaleźć wszelkie niezbędne informacje w Internecie. W zależności od potrzeb danego inwestora, można wybrać rozmaite narzędzia analityczne. Dla inwestorów długoterminowych kluczowa jest analiza fundamentalna, czyli ocena sytuacji spółki na podstawie jej wyników finansowych w przeszłości. Dane do takiej oceny można znaleźć w internetowych serwisach giełdowych. Wiele tego typu serwisów udostępnia takie informacje niemalże w czasie rzeczywistym, co sprawia, że właściwie już w czasie sesji można oceniać zmiany na rynku giełdowym.

Obligacje emitowane przez firmy

Inwestor, który decyduje się wyłożyć pieniądze na zakup obligacji korporacyjnych, czyli emitowanych przez firmy, powinien najpierw dowiedzieć się, na czym one polegają. Na początek definicja samych obligacji. Najprościej rzecz ujmując, są one papierem dłużnym, wskazującym na zaciągnięcie kredytu, tyle że nie od jednego podmiotu, ale od wielu instytucji czy osób. W przypadku firmy wygląda to tak, że akcjonariusz spółki jest jej współwłaścicielem, a obligatariusz – wierzycielem. Od zwykłej pożyczki obligacje różnią się tym, że na samym początku ustalana jest data spłaty całego kapitału, a zanim to nastąpi, dłużnik, czyli firma emitująca obligacje, zobowiązany jest do wypłaty ustalonych odsetek. Od kredytu obligacje różną się więc tym, że dłużnik spłaca tylko odsetki, bez doliczania rat kapitału, który, jak już zostało wspomniane, zostanie zwrócony w ustalonym terminie. Możliwe jest także wypłacenie całej kwoty odsetek w jednej racie, spłacanej przy wykupie obligacji. Jeśli chodzi o oprocentowanie obligacji korporacyjnych, to składa się ono z bazy i marży, może być stałe, indeksowane o wskaźnik inflacji lub zmienne. Trzeba pamiętać o tym, że obligacje z oprocentowaniem zmiennym narażone są na tzw. ryzyko stopy procentowej. Oznacza to, że jeżeli spadają stopy procentowe, to zmniejsza się stopa rentowności obligacji o zmiennym oprocentowaniu.