Archive for the ‘inwestowanie’ Category

Instrumenty pochodne i derywaty

Najmniej znane wśród polskich inwestorów są instrumenty pochodne i derywaty, a ich nieznajomość wynika głównie z tego, że są one niezbyt rozpowszechnione a do inwestowania w nie wymagana jest trochę inna wiedza niż w przypadku papierów wartościowych. Prawda jest taka, że przy inwestowaniu w papiery wartościowe najczęściej wystarczy umiejętność spekulowania, odczytywania informacji, które pojawiają się jako komunikaty od spółek giełdowych, ale także przydaje się umiejętność kojarzenia faktów gospodarczych i wysuwania wniosków, jak konflikt w Syrii może wpłynąć na wydobycie niektórych surowców, a z kolei wydobycie – przełoży się na wyniki konkretnych spółek giełdowych. Do tych instrumentów zalicza się między innymi: opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, a instrumentem bazowym w nich może być: papier wartościowy, określona z góry waluta czy stopa procentowa. Te instrumenty wymagają znajomości trendów rynkowych, ponieważ umowa forward na ustaloną walutę jest ustalana na konkretną datę w przyszłości oraz na prognozę, ile w tym konkretnym terminie będzie kosztować dana waluta, co wymaga niezwykle dokładnej wiedzy nie tylko finansowej, ale i z zakresu matematyki finansowej. Te instrumenty wymagają wielu żmudnych wyliczeń, na które większość inwestorów nie może sobie pozwolić z racji braku czasu czy chęci.

Certyfikaty inwestycyjne jako instrument

W popularnym ujęciu certyfikaty inwestycyjne to nić innego jak jednostki funduszy inwestycyjnych, które można nabywać i sprzedawać, jednocześnie inwestując pieniądze w określone fundusze inwestycyjne. Fundusze dzielą się ze względu na stopień ryzyka, ale także ze względu na to, w co inwestują. I tak rozróżniamy fundusze: papierów dłużnych (do których zalicza się fundusze rynku pieniężnego oraz obligacyjne), fundusze akcyjne, fundusze hybrydowe (z funduszami stabilnego wzrostu i funduszami zrównoważonymi, które są wyjątkowo odporne na wahania na rynkach finansowych), pojawiają się także fundusze inwestujące w nieruchomości, jednak w porównaniu do innych funduszy są one najmniej płynne. Każdy z funduszy ma zespół osób odpowiedzialnych za inwestowanie środków, pochodzących od klientów. Przystąpienie do funduszu wiąże się z dosyć niską opłatą, która wynika jedynie z tytułu zakupu jednostek uczestnictwa w danym funduszu inwestycyjnym. Często jest tak, że jeśli fundusz prowadzi samodzielnie sprzedaż jednostek swoich funduszy, to można tę prowizję dodatkowo obniżyć albo wręcz całkowicie znieść, jeśli funduszowi zależy na szybkim dopływie środków, aby móc dalej inwestować. Fundusze inwestycyjne jako instrument na rynku finansowym w Polsce są od niedawna, jednak zaliczyły już znaczące spadki i utratę wartości.

Obligacje jako instrument rynku finansowego

Obligacje to papiery wartościowe, emitowane zawsze w seriach, w których emitent (Skarb Państwa, gmina, korporacja) określa swoje obowiązki względem wierzyciela – posiadacza obligacji. Jego zobowiązania mogą mieć charakter finansowy i wówczas emitent deklaruje, że po upływie wskazanego czasu wykupi obligacje, także po wyższej cenie, czy też spłaci jakieś zobowiązanie kredytowe, ale emitent może także określić swoje zobowiązania o charakterze niefinansowym. Takie obligacje dają np. możliwość ich zamiany na akcje spółki czy też dają prawo do nabycia nowej serii akcji na preferencyjnych warunkach. Obligacje można podzielić na kilka różnych sposobów. Pierwszy z nich różnicuje obligacje ze względu na to, kto je emituje, zatem są tu rozróżniane obligacje: skarbowe – emitowane przez Skarb Państwa, komunalne zwane także municypalnymi – emitowane przez gminy, przedsiębiorstw oraz obligacje emitowane przez instytucje finansowe. Obligacje mogą także przynosić różny zysk, najczęściej można spotkać obligacje ze stałym oprocentowaniem, które jest ustalone już w chwili emisji, kolejny rodzaj obligacji to obligacje o zmiennym oprocentowaniu, uzależnionym od zmian na rynku pieniężnym, oraz obligacje zero – kuponowe, które gwarantują, że dopiero w momencie wykupu obligacji emitent wypłaci jakąś ustaloną kwotę. Obligacje zero – kuponowe dzielą się dalej, w zależności od tego, po jakiej kwocie są wykupowane. Obligacje mogą być zabezpieczone albo niezabezpieczone, przy czym najbezpieczniejsze obligacje to te, które emituje Skarb Państwa, chociaż dają one możliwość najniższego zysku.

Rodzaje instrumentów kapitałowych – akcje

Coraz mniejsze znaczenie w rozliczeniach różnego rodzaju odgrywają banknoty, coraz częściej zastępowane różnymi instrumentami rynków finansowych. Najczęściej spotykanym instrumentem są akcje, które uprawniają do części majątku spółki. Minimalna wartość nominalna jednej akcji w Polsce została ustalona na 1 PLN, ale np. w krajach anglosaskim taka minimalna wartość nominalna nie jest wymagana. Akcje mają w zasadzie trzy rodzaje cen: cenę nominalną, która ustala faktyczną wartość jednej akcji w udziale w spółce, cenę emisyjną, po której akcja jest sprzedawana (cena emisyjna można być kilka razy wyższa niż wartość nominalna jednej akcji) oraz cenę rynkową, czyli cenę, po której aktualnie można dane akcje kupić albo sprzedać na giełdzie. Na tę cenę ma wpływ rynek i to, jakie jest aktualne zainteresowanie daną spółką i inwestowaniem w nią. Kolejny podział akcji to podział prawy – akcje mogą być imienne albo na okaziciela. Taka akcja pozwala na egzekucję swoich praw osobie, która ją posiada albo której dane są wypisane na akcji do tego, aby ich używać. Akcje gotówkowe pozwalają wnosić do spółki wkład w postaci gotówki, a akcje aportowe pozwalają na wnoszenie aportu w postaci budynków, gruntów, patentów czy rym podobnych. Akcje zwyczajne to akcje, z którymi najczęściej mamy do czynienia, ponieważ to one są dostępne na giełdzie, akcje uprzywilejowane dają prawo do wyższej dywidendy albo większej ilości głosów przypadających na akcję, są także akcje złote.

Inwestowanie na giełdzie

Zgodnie z obiegową opinią, inwestowanie na giełdzie wymaga wyjątkowo dużych kwot, aby inwestować je w akcje spółek (stereotypowo giełda kojarzy się jedynie z miejscem, w którym można kupować i sprzedawać akcje spółek giełdowych, ewentualnie licząc na dopłatę w postaci dywidendy, wypłacanej z zysków niektórych spółek giełdowych). Jednak nawet małe kwoty, zainwestowane w spółki, które zarabiają, pozwolą na wypracowanie niewielkich zysków. Należy bowiem do tego doliczyć także koszty, związane z obsługą rachunku maklerskiego, a to z kolei najczęściej się wiąże albo z miesięcznym kosztem prowadzenia rachunku albo z opłatą, którą ponosi właściciel, z każdym nabyciem albo sprzedażą akcji. Dodatkowo raz w roku biura maklerskie są zobowiązane wystawić zestawienie, w którym podliczają, czy w ciągu minionego roku fiskalnego właściciel rachunku maklerskiego zarobił na sprzedaży i kupnie akcji, czy też nie. Aby przybliżyć swoim klientom możliwości giełdy, biura maklerskie organizują różnego rodzaju akcje informacyjne, spotkania i warsztaty, na których uczą klientów, w jaki sposób mądrze inwestować i z jakim ryzykiem takie inwestowanie jest związane. Regularnie warto także czytać blogi, prowadzone przez maklerów z największych biur maklerskich, gdzie pojawiają się także cenne dla inwestorów informacje, podobnie istotne, jak komunikaty spółek giełdowych.

Kredyty w walutach obcych

W ostatnich kilkunastu latach wiele osób w Polsce zaciągnęło kredyty, przede wszystkim hipoteczne, w walutach obcych. Do najpopularniejszych walut, w których zaciągane były kredyty, należą frank szwajcarski, dolar amerykański i euro. W momencie zaciągania kredyty te sprawiały wrażenie bardzo atrakcyjnych. Raty ich były niższe niż kredytów zaciągniętych w złotówkach. Jednak w wyniku wahań polskiej złotówki sytuacja się odwróciła. Najbardziej ucierpieli na tym ci, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne we franku szwajcarskim, ponieważ jego kurs najbardziej się zmienił względem złotego w ostatnich latach. Dla przykładu jeszcze kilka lat temu frank szwajcarski kosztował około dwóch złotych, a czasem nawet mniej. Obecnie kosztuje prawie trzy i pół złotego. To oznacza, że kredytobiorcy we franku szwajcarskim płacą raty niemal dwukrotnie wyższe, niż w momencie zaciągania kredytu. Tracą bowiem na wymianie walut. Wszystkiemu winne są częste wahania kursów złotego, wynikające z problemów gospodarczych Polski. Gdyby polska gospodarka była stabilniejsza, wówczas i waluta naszego kraju nie przeżywałaby tak częstych i dużych wahań kursów. Rzecz jasna kredytobiorcy we franku szwajcarskim i innych walutach obcych byli ostrzegani, że biorą na siebie ryzyko walutowe, czyli wahania kursów walut, jednakże prawdopodobnie nikt nie spodziewał się, że te zmiany przybiorą tak niekorzystny obrót, na tak dużą skalę.

Kurs złotego a handel Polski

Kurs polskiego złotego ma bardzo duży wpływ na wymianę handlową Polski. Przede wszystkim chodzi tu o opłacalność eksportu oraz importu w warunkach zmieniającego się kursu naszej waluty. Dla przykładu, jeśli polski złoty się umacnia, jego kurs jest wyższy w stosunku do innych walut, wówczas jest to niekorzystne dla polskiego eksportu, ponieważ zagraniczni nabywcy polskich towarów płacą w walutach obcych, więc polscy producenci mniej zyskują na wymianie tych walut na polską złotówkę. Zjawisko umacniania się polskiej waluty jest z kolei korzystne dla polskiego importu, ponieważ polscy nabywcy zagranicznych towarów mniej zapłacą za wymianę polskiej złotówki na walutę zagraniczną. Gdy z kolei polska złotówka traci, jej kurs spada, jest odwrotnie. Korzysta na tym polski eksport, traci zaś polski import. Dlatego kształtowanie polityki pieniężnej powinno zawsze odbywać się w sposób przemyślany, tak by waluta była w miarę stabilna i nie było większych wahań kursów. Wówczas zarówno eksport jak i import rozwija się stabilnie, bez większych wahań czy strat. Dla kraju rozwijającego się, jakim jest Polska handel jest rzeczą niezwykle ważną, więc należy dbać o jego stabilny rozwój. Jednym ze sposobów jest utrzymywanie polskiego złotego na stabilnym kursie. To jest wielkie zadanie dla władz państwowych.

Rola państwa w kursach walut

Państwo, rozumiane jako całość instytucji państwowych, może mieć wielki wpływ na kursy poszczególnych walut. Dotyczy to zarówno waluty danego kraju, jak i walut obcych. Wpływ ten polega przede wszystkim na możliwości skupowania danej waluty, co prowadzi do jej umocnienia i ustabilizowania kursu. Państwa powinny też zachowywać stale pewien poziom rezerw walutowych, to znaczy skupić najpopularniejsze waluty świata, na wypadek, gdyby w znaczący sposób się one osłabiły. Rezerwy walutowe również mają wpływ na kurs danej waluty. Państwo ma też możliwość kształtowania kursów własnej waluty poprzez pewne mechanizmy gospodarcze oraz giełdowe. Niektóre państwa korzystają z tych możliwości częściej, inne rzadziej. Na przykładzie Polski można stwierdzić, że generalnie podejmuje się w tej sprawie zbyt mało działań. Państwo polskie powinno bardziej aktywnie dbać o kurs polskiego złotego. Możliwości takie ma Minister Finansów, Prezes Rady Ministrów, Narodowy Bank Polski i inne organy władzy. W wielu krajach instytucje państwowe podejmują znacznie aktywniejsze działania zmierzające do ustabilizowania bądź podniesienia kursu własnej waluty. I czynią to z pozytywnym skutkiem. A ponieważ kurs waluty ma ogromne znaczenie dla kondycji gospodarczej danego kraju, jest to sprawa niezwykle istotna i każde państwo powinno zabiegać o to, by jego waluta była możliwie najbardziej stabilna i miała wysoki kurs w porównaniu do innych walut.

Od czego zależą kursy walut

Kursy walut zależą od wielu czynników. Ponieważ waluty państw są silnie powiązane z gospodarką, zarówno krajową jak i międzynarodową, kursy tychże walut są zależne od gospodarki. Jeśli sytuacja gospodarcza danego kraju jest lepsza lub kraj notuje szybki wzrost gospodarczy, wówczas waluta danego kraju jest mocniejsza. Kursy walut zależą też od konkretnych wydarzeń w obszarze gospodarki lub nawet informacji pojawiających się z dnia na dzień, jak np. informacja o mianowaniu konkretnej osoby na konkretne stanowisko, czy też informacja o debiucie danej firmy na giełdzie, itp. Informacje te wpływają na kursy walut, ponieważ decydują o zainteresowaniu daną walutą ze strony dużych firm. Jeśli konkretnym ogromnym firmom opłaca się inwestować w walutę danego państwa, wówczas waluta na jest silniejsza i pomaga dodatkowo poprawiać sytuację gospodarczą. Ta wspólna zależność powoduje, że gospodarka kraju działa na korzyść lub niekorzyść waluty i odwrotnie. Kursy walut mają duży wpływ na sytuację gospodarczą państwa. Są rzecz jasna waluty stabilniejsze i mniej stabilne. Te stabilniejsze są chętnie kupowane przez inwestorów, co dodatkowo wspomaga ich kurs. Z kolei mniej stabilne waluty nie mogą liczyć na zainteresowanie ze strony większych inwestorów. Mniej stabilne waluty należą do państw o gorszej sytuacji gospodarczej.

Obligacje skarbowe wybranych państw świata

Do najbardziej opłacalnych obligacji skarbowych należą obligacje tzw. państw rozwijających się. Należą do nich Chiny, Indie czy Rosja. Są to państwa o dużych gospodarkach, których szybki wzrost gospodarczy daje inwestorom znaczną okazję na bezpieczne zainwestowanie środków pieniężnych. Inwestowanie to, jak każde wiąże się ryzykiem, ale ryzyko to jest nieco mniejsze niż w przypadku wielu innych gałęzi gospodarki czy innych papierów wartościowych. Państwa te emitują obligacje chętnie kupowane przez inwestorów na całym świecie. Istotne są też obligacje Stanów Zjednoczonych, których gospodarka jest największą na świecie, jest też bardzo stabilna. To gwarantuje popularność obligacji wśród inwestorów na całym świecie. Inwestorzy ci patrzą przede wszystkim na sytuację gospodarczą danego państwa. Dlatego im sytuacja gospodarcza kraju jest lepsza, tym większa szansa na zainteresowanie ze strony inwestorów. Stąd popularność obligacji skarbowych takich krajów jak Chiny, Indie, Rosja czy USA. Obligacje krajów wolno się rozwijających lub krajów o trudnej sytuacji gospodarczej nie mogą liczyć na zainteresowanie ze strony większych inwestorów, muszą zatem szukać nabywców swoich obligacji wśród osób prywatnych. W obligacje krajów szybko rozwijających się lub takich o ustabilizowanej sytuacji gospodarczej inwestują fundusze inwestycyjne. To potwierdza ich opłacalność i zainteresowanie nimi na całym świecie. A dla samych państw jest to doskonała sposobność na uzyskanie dodatkowego dochodu.